• Elzemieke Schouten

Gezag en erkenning bij niet gehuwden, hoe zit het en wat gaat veranderen?


Als een kind geboren wordt binnen een relatie maar de ouders zijn niet gehuwd of geregistreerd partners, dan heeft moeder alleen het gezag en is zij juridisch ook de enige ouder. De praktijk is dat er dan 2 stappen worden gezet: vader (of de duomoeder, maar ik ga gemakshalve hier even uit van een man-vrouw relatie) erkent bij de gemeente zijn kind. Daardoor wordt hij juridisch de vader en komt hij in familierechtelijke betrekking tot het kind te staan. Het kind wordt dan bijvoorbeeld ook officieel erfgenaam van vader. De volgende stap is het regelen van gezamenlijk gezag bij de Rechtbank. Twee stappen dus die vader en moeder samen regelen.


Vaak zien wij in onze praktijk dat als de relatie eindigt, de erkenning wel is geregeld en het gezag niet. Soms bewust maar ook heel vaak omdat die tweede stap is vergeten. Men dacht dat het allemaal geregeld was bij de gemeente. Als de liefde dan over is wil het wel eens lastig zijn alsnog dit gezag te regelen. Dat kan tot een procedure leiden.


NIEUW!

De Tweede Kamer heeft ingestemd met een wetsvoorstel dat ertoe strekt dat met erkenning voortaan het gezag automatisch ook bij de erkenner komt te rusten. Dat betekent dus voortaan gezamenlijk gezag bij erkenning. Het voorstel ligt nu bij de Eerste Kamer. De verwachting is dat het er door komt. Achtergrond van het voorstel is vooral om gelijkheid te bereiken tussen gehuwden en niet gehuwde ouders.


GEVOLG

Een belangrijke consequentie is dat indien een moeder niet wil meewerken aan erkenning, bijvoorbeeld omdat er geen relatie is tussen de ouders, de erkenningsprocedure een totaal andere lading krijgt. Als een moeder niet meewerkt aan erkenning kan een vader vervangende toestemming voor erkenning vragen aan de rechtbank. Doorgaans wordt dat toegewezen. Dat zal met zich meebrengen dat dan ook gezamenlijk gezag er automatisch is. In het nu nog geldende stelsel zijn dat twee verschillende rechtsvragen. Denkbaar is dat een rechter erkenning wel in het belang van het kind vindt en gezamenlijk gezag niet. Dit onderscheid vervalt dus in de nieuwe wet. We verwachten dat dit tot meer procedures zal leiden aangaande erkenning.


Het is dan ook belangrijk dat de Eerste Kamer hier kritisch naar kijkt. Een idee zou kunnen zijn om te onderscheiden in een geval waarin een moeder toestemming geeft voor erkenning en een geval waarin zij dat niet doet en er dus vervangende toestemming wordt gevraagd. In het laatste geval zou dan een gezamenlijk gezag geen automatisme zijn, maar zou er een rechterlijke toetsing moeten zijn.

Heeft u vragen over dit onderwerp? Neem dan contact met ons op!


Mirelle van Berckel – van der Rijken

Marc van Bruggen

Advocaat en mediator Familierecht

60 keer bekeken